Van te veel onderzoek wordt een mens ziek

E-mail
Van te veel onderzoek wordt een mens ziek
De heersende maatschappelijke tendens is om steeds sneller en vaker een beroep te doen op de medische wetenschap, vooral in het kader van preventie. Minister Schippers van Volksgezondheid wil zelfs meer soorten screenings mogelijk maken. Dat daar ook risicovolle kanten aan zitten, wordt massaal verdrongen, en dat is onterecht.
Uit steeds meer onderzoeken blijkt dat 'preventief' medisch ingrijpen veel ongewilde negatieve bij-effecten heeft, zowel op de gezondheid van mensen als op de wijze waarop zij gebruik maken van de zorg. Oók als de gezondheid van mensen daartoe geen directe aanleiding geeft, dringen zij steeds vaker aan op medicatie of behandeling.
Een verklaring hiervoor is het fenomeen van 'medische zelfbevestiging'. Hierbij maken mensen steeds vaker gebruik van medische zorg, maar zonder echte noodzaak. De enorme toename in het gebruik van antibiotica is hiervan een goed voorbeeld. De meeste klachten zouden ook zonder kuur verdwenen zijn, maar de patiënt wijt zijn herstel eraan en zal er een volgende keer weer om vragen. Dat antibiotica zelf ook schadelijk zijn, wordt vergeten.
Medische zelfbevestiging speelt ook een belangrijke rol bij preventieve screenings. Een voorbeeld is de PSA screening die tot doel heeft prostaatkanker voortijdig op te sporen. Deze screening is grootschalig onderzocht en het effect ervan blijkt niet alleen gering, maar ook nadelig. Ivan Wolffers, hoogleraar gezondheidszorg en cultuur, spreekt in Trouw in dit verband terecht over 'zorg die ziek maakt' (Letter & Geest, 2 juni).
De foutmarge van die prostaatkankerscreening is groot en de vele fout-positieve uitslagen leiden tot onnodige en gezondheidsbelastende vervolgonderzoeken. Daarnaast is er een grote kans op overdiagnosticering: in de helft van de gevallen waar een tumor wordt gevonden, zou deze niet tot problemen of sterfte hebben geleid. Terwijl behandeling van de tumor vaak leidt tot blijvende incontinentie en impotentie.
onderzoekDe heersende maatschappelijke tendens is om steeds sneller en vaker een beroep te doen op de medische wetenschap, vooral in het kader van preventie. Minister Schippers van Volksgezondheid wil zelfs meer soorten screenings mogelijk maken. Dat daar ook risicovolle kanten aan zitten, wordt massaal verdrongen, en dat is onterecht.
Uit steeds meer onderzoeken blijkt dat 'preventief' medisch ingrijpen veel ongewilde negatieve bij-effecten heeft, zowel op de gezondheid van mensen als op de wijze waarop zij gebruik maken van de zorg. Oók als de gezondheid van mensen daartoe geen directe aanleiding geeft, dringen zij steeds vaker aan op medicatie of behandeling.
Een verklaring hiervoor is het fenomeen van 'medische zelfbevestiging'. Hierbij maken mensen steeds vaker gebruik van medische zorg, maar zonder echte noodzaak. De enorme toename in het gebruik van antibiotica is hiervan een goed voorbeeld. De meeste klachten zouden ook zonder kuur verdwenen zijn, maar de patiënt wijt zijn herstel eraan en zal er een volgende keer weer om vragen. Dat antibiotica zelf ook schadelijk zijn, wordt vergeten.
Medische zelfbevestiging speelt ook een belangrijke rol bij preventieve screenings. Een voorbeeld is de PSA screening die tot doel heeft prostaatkanker voortijdig op te sporen. Deze screening is grootschalig onderzocht en het effect ervan blijkt niet alleen gering, maar ook nadelig. Ivan Wolffers, hoogleraar gezondheidszorg en cultuur, spreekt in Trouw in dit verband terecht over 'zorg die ziek maakt' (Letter & Geest, 2 juni).
De foutmarge van die prostaatkankerscreening is groot en de vele fout-positieve uitslagen leiden tot onnodige en gezondheidsbelastende vervolgonderzoeken. Daarnaast is er een grote kans op overdiagnosticering: in de helft van de gevallen waar een tumor wordt gevonden, zou deze niet tot problemen of sterfte hebben geleid. Terwijl behandeling van de tumor vaak leidt tot blijvende incontinentie en impotentie.