Patenten verzieken medicijnenmarkt

E-mail

patentenPatenten en intellectueel eigendom op medicijnen verzieken de markt. Het wordt tijd om na te denken over een ander systeem, zegt Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz. UMC St. Radboud houdt op 18 november een symposium rond deze vraag. Is een Prijzenfonds een optie?
 
In Amerika heeft een bedrijf gespecialiseerd in intellectueel eigendom sinds kort een Prijzenfonds in het leven geroepen. In het fonds wordt de vergoeding gekoppeld aan het totale genezende effect van een medicijn. Een malariavaccin is dan 'waardevoller' dan een nieuwe variant van een al bestaand middel. De bedenker van dit fonds en directeur van Knowledge Ecology International, James Love is op 18 november in Nijmegen één va de gastsprekers op het symposium/

Scrooge en intellectueel eigendom

De Amerikaanse econoom Joseph Stiglitz schreef in 2006 een venijnig stukje in het British Medical Journal met als titel 'Scrooge and intellectual property rights'. Stiglitz, die vijf jaar eerder de Nobelprijs voor Economie won, stelt zich de vraag of er in de geneeskunde ook een variant is te vinden van Ebenezer Scrooge, de hoofdrolpersoon in 'A Christmas Carol' van Charles Dickens. Scrooge is de man die meer van geld houdt dan van zijn medemens.

Stiglitz: "Wat te denken van een Scrooge die ziekten kan genezen die het leven van duizenden mensen verwoesten, maar dat niet doet? Dat zouden we natuurlijk afschuwelijk vinden. Maar het gebeurt in toenemende mate in naam van de economie, onder het onschuldig klinkende mom van intellectuele eigendomsrechten."

Wat is er mis met die intellectuele eigendomsrechten (IP)? Ze zorgen er toch voor dat een farmaceut de ontwikkelkosten voor het medicijn kan terugverdienen?

"Dat is slechts een kant van de medaille. Er zit ook een schaduwkant aan. IP geeft bedrijven de exclusieve controle over specifieke kennis. Dat leidt tot een monopolie en een beperkte beschikbaarheid van sommige medicijnen. Een van de gevolgen is het voortdurende 'gestoei' tussen dure, gepatenteerde medicijnen en goedkope generieke medicijnen."

Grote verschillen in prijzen

In zijn artikel vergeleek Stiglitz de jaarprijs van een medicijncocktail tegen aids: met generieke middelen kostte de behandeling op dat moment 130 dollar, met gepatenteerde medicijnen liep dit op tot 10.000 dollar.

Sindsdien zijn er andere voorbeelden bijgekomen. Een in het oog springend conflict speelt momenteel rondom het gebruik van Lucentis, een duur geregistreerd geneesmiddel voor 'natte' maculadegeneratie. Er is een vergelijkbaar middel beschikbaar, Avastin, dat is geregistreerd voor darmkanker, maar door veel oogartsen tegenwoordig off-label wordt gebruikt voor maculadegeneratie.

Lees het hele artikel.