Nieuws aangaande uw gezondheid

Antidepressiva zijn zeer populair en werken niet of nauwelijks. Houdt de farmaceutische industrie ons al twintig jaar voor de gek?

Voor wat de perceptie betreft, maken de antidepressiva zware tijden door. Zo opent psychiater Peter Kramer op 9 juli een groot essay in The New York Times. Voor wetenschappers functioneert deze krant als een soort nationale roeptoeter: het is voor hen dé plek om de natie te waarschuwen, en het Goede Pad te wijzen. Er is dus blijkbaar iets aan de hand met antidepressiva. Maar Kramers uitspraak mag gerust het understatement of the yearheten.

Antidepressiva zijn al twintig jaar een ongekend commercieel succes. In het Westen stijgt het gebruik nu al vele jaren met rond de 6 procent per jaar. Het aantal Nederlandse gebruikers ligt rond de miljoen; in de Verenigde Staten ligt het rond de 25 miljoen. Maar diezelfde antidepressiva liggen al twintig jaar zwaar onder vuur. En dan gaat het echt om veel meer dan alleen de perceptie. Ze werken niet, of nauwelijks. Dat werd toen al geroepen; die roep klinkt steeds harder. Bovendien zijn ze wellicht verslavend en potentieel gevaarlijk. En ondertussen blijft het aantal slikkers stijgen, elk jaar opnieuw.
 
Dat Peter Kramer voor antidepressiva in de bres springt, is te begrijpen. Hij heeft een reputatie te verliezen. Hij is de gevierde auteur van Listening to Prozac, het boek dat in 1993 een revolutie veroorzaakte in de psychiatrie. Dat was een kritiekloze lofzang op fluoxetine (merknaam: Prozac), een nieuw antidepressivum dat veel beter zou zijn dan al zijn voorgangers. Veel effectiever, veel minder bijwerkingen. Kramer voorspelde in zijn boek een samenleving waarin niemand meer depressief hoefde te zijn, en geestelijk geluk voor iedereen binnen handbereik was.

Tussen nu en 2030 zal de totale kosten van het behandelen van de vijf meest voorkomende, niet-besmettelijke ziekten - kanker, diabetes, hart-en vaatziekten, longziekten en psychische stoornissen - een hoogte punt bereiken van 47 biljoen dollar wereldwijd, aldus een nieuw rapport uitgebracht door het World Economic Forum (WEF). Deskundigen waarschuwen dat als er niets wordt gedaan om deze escalerende crisis in de gezondheidszorg te beteugelen, de mondiale economie in zal storten als gevolg van onoverkomelijk financieel onvermogen.

Om deze 47 biljoen dollar in perspectief in perspectief te zien, overweeg dan het feit dat de huidige Nederlandse staatsschuld net onder de 0,4 biljoen Euro ligt en die van de VS net onder de 15 biljoen is. 

Anders gezegd, het hele wereldwijde bruto binnenlands product (BBP), die de uiteindelijke waarde van alle geproduceerde goederen en diensten vertegenwoordigt, is 63 biljoen dollar in 2010. Op basis van WEF cijfers zal de wereldwijd behandeling van de kosten voor de "big five" niet-besmettelijke ziekten een schokkende 75 procent van de huidige mondiale BBP vertegenwoordigen in 2030.